الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

40

تفسير مجمع البيان (فارسى)

اگر شما به بينيد كه من با برهانى روشن و داراى حجتى از جانب پروردگار خود هستم كه بر صدق نبوت من گواهى دهد . . . و ابن عباس گفته : يعنى بر يقين و بصيرت و معرفتى از ربوبيت و عظمت پروردگار خود هستم . . . و اختلاف است كه آيا اين گفتار نوح عليه السلام پاسخ كداميك از سخنان آنها بوده است ؟ برخى گفته‌اند : جواب اين گفتارشان بوده كه گفتند ؟ « ما شما را دروغگويانى پنداريم » و مثل اين است كه آن حضرت در پاسخ آنها فرموده : اگر مرا از دروغگويان پنداريد چه خواهيد گفت اگر من بر خلاف پندار شما راستگو و داراى برهان و حجتى از جانب پروردگار خود باشم آيا در چنين وقتى باز هم مرا تصديق نخواهيد كرد ؟ و ديگرى گفته : جواب از آن جمله گفتار آنها است كه گفتند : « ما تو را جز بشرى مانند خود نمىبينيم » يعنى اگر چه من بشرى مانند شما هستم اما اگر برهان و حجتى بر صدق گفتار خود داشته باشم باز هم تصديقم نخواهيد كرد ؟ و اينمطلب نيز از آن استفاده مىشود كه رسالت و نبوت بوسيلهء معجزه آشكار و معلوم گردد ، و بشر بودن در آن مدخليتى ندارد . و برخى گويند : اين گفتار حضرت نوح عليه السلام پاسخ سخن آنها است كه مىگفتند : « ما تو را نمىبينيم جز آنكه جمعى از فرومايگان و دونان ما از تو پيروى كرده‌اند . . . » و گويا آن حضرت در پاسخ آنان فرموده : به خدا پناه ببريد و به آن برهان و رحمتى كه خدا به آنها داده است چنگ زنيد و بدينوسيله بمقام و رفعت و فضيلتى برسيد نه اينكه به اين دنياى پست و فانى قانع و دلخوش گرديد ، پس در حقيقت اراذل و فرو مايه شما هستيد كه بجاى توسل ببرهان و رحمت حق بدنياى ناپايدار قانع شده‌ايد نه آنها . و ديگرى گويد : جواب از سخن ديگر آنها است كه گفتند : « ما براى شما فضيلتى نسبت به خود نمىبينيم » و نوح در پاسخ اين سخن ميفرمود : پيرو مال و جاه نباشيد بلكه بايد از حجت و دليل پيروى كرد . . . و ممكن است پاسخ از همهء اين سخنان باشد .